)
Belgische woningen dreigen massaal oververhit te raken
Verozo-studie toont waarom klimaatactie ook in onze woning moet beginnen
Extreme hitte is geen toekomstscenario meer, maar een steeds tastbaarder risico in België. Verozo, de Belgische Beroepsvereniging voor Zonwering en Rolluiken, waarschuwt al langer voor de impact van klimaatopwarming op het zomercomfort in woningen. Nieuw onderzoek van KU Leuven en Archipelago Architects, uitgevoerd in opdracht van Verozo, bevestigt die bezorgdheid met duidelijke cijfers en scenario’s.
De conclusies zijn scherp: als we niet dringend anticiperen, kan elk huishouden in België te maken krijgen met een oververhitte woning. Die vaststelling krijgt extra betekenis in aanloop naar Wereldmilieudag (5 juni), die dit jaar wereldwijd focust op klimaatactie en weerbaarheid.
Hitte is geen randprobleem, maar een structureel risico
Volgens klimaatwetenschapper prof. Nicole Van Lipzig (KU Leuven) is hitte vandaag de dodelijkste vorm van extreem weer. In Europa is ze verantwoordelijk voor bijna 90% van de weergerelateerde sterfte. De hittegolf van 2003, met meer dan 70.000 extra overlijdens, blijft een pijnlijke referentie.
Wat vaak vergeten wordt: het effect van hitte speelt zich voor een groot deel binnen af. In woningen die onvoldoende aangepast zijn, lopen binnentemperaturen snel op en wordt het lichaam onvoldoende beschermd – vooral tijdens warme nachten, cruciaal voor herstel.
)
Wanneer wordt het kritiek? Sneller dan gedacht
De Verozo-studie analyseert de impact op Belgische woningen bij een wereldwijde opwarming van 2°C en 3°C:
Vandaag worden woningen gemiddeld minder dan 40 dagen per jaar blootgesteld aan temperaturen boven 25°C.
Bij +2°C opwarming, mogelijk al rond 2039, wordt dat realiteit voor ongeveer één op vijf woningen.
Bij +3°C (mogelijk vanaf 2063) geldt dit zelfs voor 9 op de 10 woningen.
Met andere woorden: zonder ingrepen dreigt oververhitting de norm te worden, niet de uitzondering.
De studie toont bovendien dat de impact niet lineair verloopt: elke extra fractie graad zorgt voor een disproportionele toename van het aantal getroffen woningen. Vooral warme nachten nemen sterk toe, wat het gezondheidsrisico vergroot.
Van klimaatinzicht naar woonkwaliteit
Volgens Archipelago Architects ligt de oorzaak niet alleen bij het klimaat, maar ook bij hoe we bouwen en wonen. Belgische woningen zijn historisch ontworpen op wintercomfort en energie-efficiëntie, maar houden daardoor in de zomer te veel warmte vast.
Ook onze steden versterken het probleem: veel verharding, weinig groen en beperkte schaduw creëren een stedelijk hitte-eilandeffect. Precies daar ligt een belangrijke hefboom voor klimaatactie, benadrukt Verozo: aanpassen is even noodzakelijk als verminderen.
Passieve ingrepen eerst: de Ladder van Koeling
Een centrale boodschap van Verozo is dat actieve koeling zoals airco nooit de eerste stap mag zijn. Daarom schuift de sectororganisatie – samen met de onderzoekers – de Ladder van Koeling naar voor:
Koel de omgeving: Groene ruimte, bomen, minder verharding en water zorgen voor natuurlijke verkoeling.
Hou warmte buiten: Buitenzonwering, reflecterende materialen en doordachte gevels zijn essentieel.
Passieve koeling: Nachtventilatie, thermische massa en veilige ventilatie-openingen voeren warmte af.
Actieve koeling: Pas inzetten wanneer de vorige stappen onvoldoende blijken.
Vandaag wordt die ladder vaak omgekeerd. Dat is nefast voor het energieverbruik én voor het klimaat.
Wereldmilieudag: klimaatactie begint thuis
Wereldmilieudag, op 5 juni, herinnert ons eraan dat klimaatverandering niet abstract is. Het vertaalt zich in hittegolven, gezondheidsrisico’s en minder leefcomfort. De boodschap van “Now for Climate” sluit perfect aan bij de conclusies van de Verozo-studie: wie vandaag bouwt of renoveert zonder rekening te houden met zomercomfort, creëert morgen een probleem.
Klimaatactie zit niet alleen in grote internationale afspraken, maar ook in slimme, passieve oplossingen in en rond onze woning. Dat maakt gebouwen weerbaar, energiezuinig en klaar voor de toekomst.
Lees het volledige persbericht en de studie via Verozo: https://www.verozo.be/.
)
)
)